Global Hub Rekabeti ve Bilet Fiyatları: Uluslararası Uçuşların Karşılaştırmalı Bir Analizi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18211889Anahtar Kelimeler:
Havayolu bilet fiyatlaması- Hub rekabeti- Fiyat farkı analiziÖzet
Bu çalışma, İstanbul çıkışlı uzun menzilli uluslararası uçuşlarda Türk Hava Yolları’nın (THY) direkt sunduğu uçuşlar ile altı küresel hub üzerinden rakiplerin sunduğu aktarmalı uçuş fiyatlarını karşılaştırmaktadır. Aynı gün için yapılan paralel aramalar sonucunda elde edilen 233 gözlemden oluşan veri seti, aktarmalı uçuşların fiyat rekabetçiliğini doğu ve batı yönlü hatlar açısından ayrı ayrı değerlendirmeye imkân tanımaktadır. Fiyat farkları destinasyon bazında THY direkt fiyatı – hub fiyatı şeklinde hesaplanmış, non-parametrik grup karşılaştırmaları Kruskal–Wallis ve Mann–Whitney U testleri ile yürütülmüştür. Bulgular, farklı hub’lar üzerinden gerçekleşen uçuşların fiyatları farklılaştırdığını, ancak uçuşun batı ya da doğu pazarında olmasının tek başına anlamlı bir farklılık oluşturmadığını ortaya koymaktadır. Doğu yönünde FRA, DXB ve CDG hub’ları üzerinden gerçekleşen uçuşlarda havayolu işletmelerinin THY’ye kıyasla daha yüksek fiyatlar sunduğu; batı yönünde ise fiyat dinamiklerinin daha heterojen olduğu görülmüştür. Bulgular, fiyat farklılaşmasının temel belirleyicisinin uçuş yönü değil, hub taşıyıcılarının rekabetçi fiyatlandırma stratejileri olduğunu göstermektedir.
Referanslar
Abdella, J. A., Zaki, N. M., Shuaib, K., & Khan, F. (2021). Airline ticket price and demand prediction: A survey. Journal of King Saud University - Computer and Information Sciences, 33(4), 375–391. https://doi.org/10.1016/j.jksuci.2019.02.001
Bilotkach, V., Gorodnichenko, Y., Talavera, O., & Zubenko, I. (2006). Are Airlines’ Price-Setting Strategies Different? DIW Discussion Papers No. 645. https://hdl.handle.net/10419/18538
Bruinsma, F., Rietveld, P., & Brons, M. (2000). Comparative study of hub airports in Europe: Ticket prices, travel time and rescheduling costs. Tijdschrift Voor Economische En Sociale Geografie, 91(3), 278–292. https://doi.org/10.1111/1467-9663.00116
Burghouwt, G., & Veldhuis, J. (2006). The competitive position of hub airports in the transatlantic market. Journal of Air Transportation, 11(1), 106-130.
Elgin, C., Ateşağaoğlu, O. E., & Öztunalı, O. (2017). Determinants of ticket prices in Turkish aviation industry. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 12(48), 329-338.
Gaggero, A. A., & Piga, C. A. (2011). Airline market power and intertemporal price dispersion. The Journal of Industrial Economics, 59(4), 552-577.
Gerardi, K. S., & Shapiro, A. H. (2009). Does competition reduce price dispersion? New evidence from the airline industry. Journal of Political Economy, 117(1), 1-37.
Gerede, E. (2011). Türkiye’deki Havayolu Taşımacılığına İlişkin Ekonomik Düzenlemelerin Havayolu İşletmelerine Etkisinin Değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(02), 505-537.
Gerede, E. (2015). Havayolu taşımacılığındaki ekonomik düzenlemeler. In E. Gerede (Ed.), Havayolu taşımacılığı ve ekonomik düzenlemeler: Teori ve Türkiye uygulaması (pp. 47–80). Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Yayınları.
ICAO. (2018). Doc 9626 Manual on the Regulation of International Air Transport.
Kahn, B., & Kahn, P. (2012). Differential pricing at domestic and international airline gateway hubs. Journal of Revenue and Pricing Management, 11(1), 81–98. https://doi.org/10.1057/rpm.2010.50
Karaman, F. (2025). Havayolu şirketleri yönetiminde hat maliyeti hesaplama, gider oranlarının dağılımı ve bir fiyatlandırma örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 27(49), 891–908. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1543660
Kayhan, S., Kiracı, K., & Yaşar, M. (2023). Relationship between Airline Ticket Price, Demand and Business Model: A Worldwide Analysis. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(3), 211–218. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1234849
Kiracı, K. (2019). Determinants of Financial Risk: An Empirical Application on Low-Cost Carriers. Scientific Annals of Economics and Business, 66(3), 335-349.
O’Connell, J. F., & Bueno, O. E. (2018). A study into the hub performance Emirates, Etihad Airways and Qatar Airways and their competitive position against the major European hubbing airlines. Journal of Air Transport Management, 69, 257–268. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2016.11.006
Uzun, A., M. (2019). Deregülasyon ve ekonomik etkileri: ABD ve Türkiye havayolu taşımacılığı deneyimi üzerine bir inceleme. KAÜİİBFD, 10(19), 476-491. https://doi.org/10.9775/kauiibfd.2019.019
Yang, T. H., & Huang, Y. (2015). Hub-and-spoke airline network design under competitive market. Journal of Industrial and Production Engineering, 32(3), 186–195. https://doi.org/10.1080/21681015.2015.1029549
Yaşar, M. (2019). Düşük maliyetli havayolu işletmelerinde bilet fiyatlarına etki eden rekabetçi unsurların değerlendirilmesi. İşletme Bilimi Dergisi, 7(3), 595-610.
Yaşar, M., Kayhan, S., & Kiracı, K. (2023). Havayolu Endüstrisinde Pazar Yapısı ve Rekabet: Gelişmekte Olan ve Gelişmiş Ekonomilerden Kanıtlar. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 23–36. https://doi.org/10.11616/asbi.1144625
Yaşar, M., & Kiraci, K. (2017, May). Market share, the number of competitors and concentration: An empirical application on the airline industry. In Anadolu international conference in economics proceedings (pp. 1-10).
Yazgan, H.R., Candan, G., Ataman, M. (2019). Talep Tahmini ve Dinamik Fiyatlandırma ile Havayolu Bilet Fiyatlarının Belirlenmesi, İşletme Araştırmaları Dergisi, 11 (2), 732-742. https://doi.org/10.20491/isarder.2019.632
Zhang, S., Derudder, B., & Witlox, F. (2014). The determinants of full-service carriers airfares in European hub-to-hub markets. European Journal of Transport and Infrastructure Research, 14(4). https://doi.org/10.18757/ejtir.2014.14.4.3047
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Black Sea Journal of Aviation and Aerospace
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License ile lisanslanmıtır.
